1880 r. Egzekucja legendarnego, australijskiego bandyty Neda Kelly’ego, ikony popkultury, bohatera Kraju Kangurów

Film: Historia gangu Kelly’ego, reż. Charles Tait (1906) – pierwszy w dziejach kina pełnometrażowy film fabularny

143 lata temu odbyła się egzekucja Neda Kelly’ego, legendarnego bandyty, który przez ponad 2 lata przemierzał Australię, napadając i rabując banki. Urodził się w 1854 lub 1855 roku. Ned Kelly i jego brat byli synami irlandzkiego złodzieja, który został skazany na banicję do australijskiej kolonii karnej. Ned do więzienia trafił po raz pierwszy w wieku 16 lat, za kradzież konia. Jeszcze za życia stał się idolem wielu Australijczyków, symbolem wolności i buntu wobec brytyjskich władz kolonialnych. Złodziej długo był nieuchwytny dla policjantów, mimo wielu pościgów i zasadzek, brawurowo wymykał się z każdej obławy, zabijając przy tym policjantów. Jak przystało na celebrytę, był sprytny, ekscentryczny i dosłownie … nie imały się go kule. Nosił bowiem charakterystyczną, ważącą 44 kg zbroję własnego projektu ze stalowym hełmem, od której odbijały się policyjne pociski. Został pojmany po długim pościgu po wielu trafieniach w nogi, których zbroja nie chroniła. Skazano go na śmierć, mimo protestów tysięcy Australijczyków. Został powieszony w 1880 roku i pochowany w bezimiennej, zbiorowej mogile więzienia w Melbourne.

Jego szczątki odnaleziono i zidentyfikowano dopiero w 2011 roku, dzięki badaniom DNA. Natomiast czaszki do dzisiaj nie odnaleziono. Ned Kelly przeszedł do historii jako narodowy bohater Kraju Kangurów, porównywany do współczesnego Robin Hooda czy słowiańskiego Janosika, bo okradał tylko bogatych, a łupem dzielił się z biednymi. Stał się symbolem buntu wobec kolonialnej tyranii Brytyjczyków, patriotyzmu rodzącej się niepodległości, walki o wolność, a także ofiarą systemu panującego wtedy w Australii.

Nad Kelly to dzisiaj ikona popkultury, a jego życie od wielu lat inspiruje wielu twórców. Dlatego to właśnie jego historia stała się kanwą pierwszego pełnometrażowego filmu fabularnego w dziejach kina. Historię gangu w 1906 roku sfilmował Charles Tait. Premiera wywołała spore kontrowersje. Władze uznały go z propagandę nieposłuszeństwa wobec prawa i gloryfikację przestępców. Niestety do naszych czasów nie przetrwało całe nagranie, mające w oryginale 70 min.

Można obejrzeć ocalałe fragmenty (https://archive.org/details/TheStoryOfTheKellyGang).

Film, jak na owe czasy, wyróżnia się efektownymi scenami bójek i strzelanin. Historię gangu Kelly’ego w roku 2007 wpisano na listę Pamięć Świata UNESCO, uznając go za zabytek światowej kultury obok Biblii Gutenberga czy O obrotach sfer niebieskich Mikołaja Kopernika. Na liście znalazły się także nieliczne filmy, m.in. produkcje braci Lumiere Zapomniani Bunuela czy Metropolis Langa.

O Kellym napisano także wiele książek, nie tylko biograficznych, nawiązania do legendy znajdziemy w powieściach i grach komputerowych. Od czasu pierwszego kryminału Taita filmowcy wielokrotnie mierzyli się z historią Neda Kelly’ego. W 1970 roku w tytułowego bohatera wcielił się Mick Jagger w filmie Tony’ego Richardsona (Ned Kelly). W 2003 roku legendarnego bandytę zagrał Heath Ledger (Ned Kelly, reż. Gregor Jordan). Partnerowały mu gwiazdy, m.in. Orlando Bloom, Geoffrey Rush, Naomi Watts, Joel Edgerton.

Najnowszą, filmową opowieść o gangu w 2019 roku nakręcił Australijczyk Justin Kurzel. Prawdziwa historia gangu Kelly’ego jest ekranizacją bestselerowej powieści o tym samym tytule, którą w 2000 roku napisał Peter Carey. W postać tytułowego bohatera wciela się George MacKay (znany m.in. z Capitan Fantastic czy 1917), a partnerują mu, m.in. Essie Davis, Nicholas Hoult, Charlie Hunnam oraz Russell Crowe.